İdrar kaçırma rahatsızlığı olan kişilerin bakım ve tedavisindeki amaç; kişilerin tekrar idrar tutabilir duruma gelmesini sağlamaktır. İdrar kaçırma sorununu tedavi etmede cerrahi tedavi, ilaç tedavisi ve davranışsal tedavi yöntemleri kullanılmaktadır. Kişi ile birlikte tüm tedavi seçeneklerinin riskleri ve olası sonuçları tartışılarak uygun tedavi yöntemi tercih edilmelidir.

1. DAVRANIŞSAL TEDAVİ:

Basit olması, kolay uygulanabilmesi, daha güvenilir olması, yan etkilerinin olmaması davranışsal tedaviye olan ilgiyi artırmaktadır.

Davranışsal Tedavi Yöntemleri 

  • Pelvik Taban Kas Egzersizleri 
  • Biofeedback 
  • Mesane Eğitimi 
  • Tuvalete Gitme Programı Oluşturma 
  • Yaşam Tarzı Değişikliği 
  • Diyet 

2. PELVİK TABAN KAS EGZERSİZLERİ

Mesane, rahim, makat veya bağırsakların sarkması hem anatomik yapıda hem de gündelik yaşamda ciddi sorunlara neden olmaktadır. Pelvik taban kaslarının güçlendirilmesi, erken egzersiz ve biofeedback tedavileri ile rahatsızlık erken evrelerde cerrahisiz tedavi edilebilir ancak inkontinansın ileri dönemlerinde cerrahi tedavi ile çözüm gerekebilmektedir.

3. BIOFEEDBACK YÖNTEMİ

Biofeedback inkontinanslı kişilerin pelvik taban kaslarını nasıl kasmalarının öğretilmesinde kullanılan bir yöntemdir. Biofeedback sistemi vajinal bölgeye uygulanır ve kişiye egzersiz programı düzenlenir. Seanslar yaklaşık olarak 20-30 dk sürmekte olup inkontinansın durumu ve derecesine bağlı olarak daha fazla seansa ihtiyaç duyulabilir. Biofeedback tedavisi ile idrar kaçırma ve cinsel işlev bozukluğu olan kişilerde cerrahi müdahaleye gerek duymadan yan etkisiz bir şekilde sonuç alınmaktadır. Bu tedavi yöntemi ile idrar tutmaya yardımcı kasların kuvvetlenmesi sağlanır. 

4. MESANE EĞİTİMİ

Mesane eğitimi haftalık artan sürelerle, sadece belirli zamanlarda idrar yapmanın öğretildiği formal bir programdır.

Mesane eğitimi sırasında 

Eğitimi veren kişiler mesane eğitimi sırasında aşağıdaki maddelere dikkat etmelidir.

  • Kişilerden belirlenen tuvalet programına uymaları
  • Programda belirtilen tuvalet saatinden önce idrara çıkma ihtiacı duydukları zaman geciktirmek için uğraşmaları
  • Programda belirtilen tuvalet saatinde idrar ihtiyacı hissetmeseler dahi idrarı boşaltmak için çabalamaları
  • İdrar torbasındaki idrar miktarının önemli olmadığı, önemli olanın onu zamanında boşaltmak olduğu
  • İdrar yaptıkları vakitleri idrar günlüğüne kaydetmeleri
  • İdrar yapma aralarında başarılı olduklarında sürelerin kademeli olarak artırılacağı ve bunun normal tuvalete gitme (3-4 saat) programına ulaşıncaya kadar sürdürebileceği
  • Mesane eğitimi sırasında kişilerin planlanan programlara uyması için cesaretlendirilmesi
  • Çabasına yardımcı olmak için kişi desteklenmeli, programı olumlu yürütmede başarılı olmasa bile yaptıkları arasında olumlu söylenebilecek bir şeyler bulunmalı ve teşvik edilmelidir

5. TUVALETE GİTME PROGRAMI OLUŞTURMA 

  • Belirli zamanlarda tuvalete gitmeyi amaçlayan bir programdır. Genellikle bakım veren kişi tarafından hazırlanır
  • Kişi  idrar kaçırmadan önce idrarı yapması sağlanır ve kuru tutulması amaçlanır
  • Kişinin düzenli olarak idrara çıkabilmesi için 2-4 saatte bir idrar çıkarılması sağlanır
  • Yaşlı, yatalak ya da Alzheimer’lı kişilerde, refleks ve taşma tipi idrar kaçırmada bu program oldukça yarar sağlar

6. YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİĞİ

  • Kilo verme veya düzenli egzersiz ile hareketin artırılması
  • Yüksek lifli posa bırakan yiyecekler ile beslenme
  • Yeterli sıvı alımı (1500ml)
  • Gece idrar kaçırma rahatsızlığı olanların akşam belli bir saatten sonra sıvı alımının kısıtlanması
  • Sigaranın bırakılması
  • Düzenli idrara çıkma alışkanlığı
  • Kahve, çay, çikolata gibi kafeinli içeceklerin, alkol ve asit oranı yüksek olan gıdaların azaltılması
  • Ağır kaldırma ve zorlama gerektiren hareketlerden kaçınılması

Fiziksel, sosyal ve psikolojik açıdan etkileri olan bu problemin bakım ve tedavisi, yaşamı olumsuz etkileyen tüm yönlerinin dikkate alındığı hassas, kapsamlı ve bütüncül bir yaklaşımı, aynı zamanda bir ekip çalışmasını gerektirmektedir.

7. DİYET 

Diyet alışkanlığının düzenlenmesi üriner inkontinansın konservatif tedavisinde çok önemlidir. Üriner inkontinans problemi yaşayan kadınların mesane günlükleri göz önünde bulundurularak diyet alışkanlıkları düzenlenebilmektedir. Diyet menüsünden kafeinli yiyecek ve içeceklerin kesinlikle uzak tutulması gerekmektedir. Kafeinli başlıca yiyecek ve içecekler; kola, kahve, çay, alkol ve çikolatadır. Bu yiyecekler ve içecekler normalden fazla idrar atılması durumunu artırmaktadır. 

Stres üriner inkontinans oluşumunda kronik kabızlık önemli bir risk faktörüdür. Kabızlığı önlemek amacıyla lifli gıdaların alınması ve sıvı alımının artırılması gerekmektedir.